Obowiązki rodzica wobec swojego dziecka

Obowiązki rodzica wobec dziecka reguluje przepis art. 96 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, stanowiący, że rodzice wychowują dziecko pozostające pod ich władzą rodzicielską i kierują nim, obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka, i przygotowywać je należycie do pracy dla dobra społeczeństwa odpowiednio do jego uzdolnień.

Podstawowym, znanym wszystkim rodzicom obowiązkiem jest łożenie na jego utrzymanie. Obowiązek ten dotyczy wszystkich dzieci, nie tylko tych pozostających pod władzą rodzicielską, ale również tych dzieci, co do których władza rodzicielska rodzica została ograniczona lub rodzic został pozbawiony władzy rodzicielskiej - jeśli dziecko nie zostało adoptowane przez innych rodziców. Obowiązek utrzymywania dziecka przez rodzica obowiązuje do czasu zanim nie jest ono w stanie utrzymać się samodzielnie, a w przypadku gdy studiuje, do ukończenia studiów, chyba, że ich ukończenie dziecko przedłuża z własnej winy.
Obowiązek utrzymania dziecka realizowany jest poprzez łożenie na jego utrzymanie. Jeśli dziecko żyje w rodzinie, z obojgiem rodziców, jest to przyczynianie się do zaspokajania potrzeb rodziny, zaś w przypadku rodziców żyjących w rozłączeniu, jest to obowiązek alimentacyjny.

Rodzic obowiązany jest zapewnić dziecku opiekę przez całą dobę. W okresie niemowlęctwa zwykle dzieje się w domu, później w żłobku i domu, potem w przedszkolu, szkole i oczywiście w domu. Nie może pozostawić dziecka bez opieki do wieku 7-8lat, ale i starsze dziecko, w zależności od jego rozwoju psychofizycznego nieraz wymaga opieki czy to przy pobycie w domu czy podczas drogi do szkoły. Wiek 7 lat określony został w kodeksie wykroczeń (art. 106), kiedy to nie wolno, będąc zobowiązanym do opieki i nadzoru nad małoletnim w wieku do 7 lat, pozostawić go w warunkach niebezpiecznych dla zdrowia człowieka. Wiek 7 lat został określony też w prawie drogowym, gdzie dziecko do lat 7 może korzystać z drogi publicznej jedynie pod opieką osoby w wieku co najmniej 10 lat. Natomiast zasiłek opiekuńczy przysługuje na dziecko w wieku do 8 lat, w przypadku nieprzewidzianego zamknięcia placówki, do której dziecko uczęszcza.

Kolejnym obowiązkiem, nie mniej istotnym niż pieniądze i inne środki na utrzymanie, jest dbanie o fizyczny i duchowy rozwój dziecka. Rodzic obowiązany jest dbać, by dziecko wykonywało obowiązek szkolny, aby osiągało wyniki w nauce odpowiednie do swoich możliwości psychofizycznych. Obowiązek szkolny dziecka rozpoczyna się z początkiem roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 7 lat, a kończy się wraz z ukończeniem szkoły podstawowej, nie dłużej jak do ukończenia przez dziecko 18 roku życia. Tak stanowi art. 35 prawa oświatowego. Niemniej rodzic powinien zadbać o to, by dziecko prócz szkoły podstawowej ukończyło szkołę średnią lub zawodową (średnią lub zasadniczą), przygotowującą do zawodu, a jeśli są ku temu warunki, zadbać o to, by jego dziecko, chociaż to już osoba dorosła, poszło na studia. W ten sposób zrealizuje obowiązek przygotowania dziecka należycie do pracy dla dobra społeczeństwa.

Odrębną kwestią jest obowiązek przygotowania dziecka należycie do pracy dla dobra społeczeństwa, jeśli dziecko jest niepełnosprawne. W zależności od stopnia jego niepełnosprawności niejednokrotnie możliwe jest jedynie przygotowanie takiego dziecka tylko do codziennej obsługi siebie, czasem możliwe jest wyuczenie nieskomplikowanego zawodu. Jeśli dziecko wskutek swojej niepełnosprawności nie będzie mogło utrzymać się samodzielnie, rodzica może obciążać obowiązek alimentacyjny już po osiągnięciu pełnoletności przez dziecko.
Zanim dziecko pójdzie do szkoły, musi uczęszczać do klasy zerowej w szkole lub w przedszkolu, jeśli do niego uczęszczało. Bycie przedszkolakiem, nawet jeśli rodzice mogą zapewnić dziecku opiekę w domu, jest korzystne dla dziecka, ponieważ powoduje to adaptację do przebywania wśród rówieśników, socjalizuje dziecko. Dużo trudniej jest się dziecku przystosować do nauki w szkole i rówieśników, jeśli kontakt z dużą grupą nawiąże ono dopiero w tzw. zerówce.
Szczególnie podczas nauki dziecka w szkołach, rodzic obowiązany jest kontaktować się ze szkołą w sprawach wychowawczych, interesować się jego wynikami w nauce, zapewnić mu pomoc w odrabianiu lekcji, jeśli tego potrzebuje.

Rodzic obowiązany jest zapewnić dziecku rozwój fizyczny poprzez zachęcanie go do aktywności fizycznej w formach zorganizowanych i niezorganizowanych. Często wiąże się to z odpłatnością, zatem zależeć to będzie od możliwości finansowych rodziców. Ale taki rozwój można zapewnić poprzez uczestniczenie w zajęciach na świeżym powietrzu w grupach rówieśniczych lub z rodzicem.

Rodzic zobowiązany jest zapewnić dziecku rozwój duchowy poprzez odpowiednią dla jego wieku filtrację treści pochodzących z Internetu, telewizji, platform telewizyjnych, książek. W związku z niebezpieczeństwami płynącymi z internetu popularne stało się instalowanie w telefonach przez rodziców szczególnie młodszych dzieci programów tzw. kontroli rodzicielskiej, aby mieć pieczę nad tym, co dziecko ogląda w internecie.
Rozwój duchowy zapewniany jest również poprzez uczestnictwo w obrzędach religijnych, jeśli rodzic w takich uczestniczy.
W przypadku rodziców żyjących w rozłączeniu obowiązkiem rodzica który z dzieckiem nie mieszka, są kontakty z dzieckiem (chociaż trudno je wyegzekwować, jeśli rodzic tego nie chce, nie wywiązuje się z ustalonych kontaktów), zaś obowiązkiem rodzica, który z dzieckiem mieszka, jest wydanie dziecka drugiemu rodzicowi, nie utrudnianie mu kontaktów.
Aby zapewnić prawidłowy rozwój duchowy, dziecku potrzebne są też kontakty z dziadkami, które nie zawsze dziecku są zapewniane, szczególnie w przypadku rodziców żyjących w rozłączeniu. Dziadkowie mogą przed sądem ubiegać się o ustalenie kontaktów z wnukami, jeśli rodzic, z którym dziecko mieszka, udaremnia takie kontakty.

Potrzebujesz pomocy prawnej? Skorzystaj z darmowych porad w punktach na terenie całej Polski!

Z nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego skorzystać może:
- każda osoba fizyczna, która potwierdzi stosownym, pisemnym oświadczeniem, że nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej (do pobrania i podpisania w punkcie),
- osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, niezatrudniające innych osób w ciągu ostatniego roku, co należy potwierdzić dodatkowym oświadczeniem.

Każda osoba, która chce skorzystać z porady, powinna wcześniej umówić się na wybrany dzień i godzinę wizyty w konkretnym punkcie.

Rejestracji można dokonać:
- telefonicznie pod numerem wskazanym na stronie internetowej starostwa lub urzędu miasta na prawach powiatu,
- on-line: za pośrednictwem strony zapisy-np.ms.gov.pl 

Podczas rejestracji nie trzeba podawać żadnych swoich danych osobowych, ani informować o sprawie, w której potrzebujemy pomocy lub konsultacji.